Normal Çocuğun , Kendi Kendine Giyinme – Soyunmanın Gelişim Evreleri:
Normal bir çocuk 12 aylıkken giyinmesine yardım eder. Ayağını ayakkabısına , kolunu elbise koluna yerleştirmek için kaldırır.
18 aylıkken desteksiz oturur ve destek için ellerini uzun süre yere dayamaz , çoraplarını ayakkabı ve şapkasını çekmeye başlar.
18 aylık – 2 yaş arasında giyinmesine daha fazla yardım eder.
2 yaşında kendi kendine soyunma başlar. Önce elbiselerini çıkarmaya başlar , el koordinasyonu geliştikçe de giyinme becerisini gerçekleştirir.
4-5 yaş arasında , düğme kravat , bağcıklar dışında giyinme becerisini daha iyi düzeyde gerçekleştirir. Bundan hoşnutluk duyar. Bağcıklarını bağlamak için çaba gösterir. Bu dönemde anneyi model alır ve başkalarının giysileriyle kendi giysilerini ayırt eder.
Spastik Bir Çocuğun Giyinme Soyunması:
Öncelikle çocuğu giydireceğimiz zaman ilk önce giysilerinin kolaylıkla ulaşabilecek bir yerde olmasına özen gösterilmelidir. Giysiler sandalye arkasına konabilir. Yaklaşık 8-9 aylıkken giyinip soyundurulurken hareketlerde direnç göstermeye başlar.
Çocuk sırt üstü yattığında ne yaptığını göremiyorsa bu durum uygun bir pozisyon değildir.
Çocuğun giyinme ve soyunmasına yardım:
1. yüzü koyun yatarken
2. yan yatışta
3. oturma pozisyonunda
olmak üzere üç şekilde ele alınır.
Sırt üstü yatış pozisyonunda giyinme
Şiddetli özürlü çocuklar için sırt üstü yatış pozisyonu giyinme soyunma için tercih edilir.
Çocuğun başı altına, sert bir yastık koyarsanız omuzları yükselir; bu çocuğun kollarını öne getirmede , kalça ve bacakları öne getirmede kolaylık sağlar.
Yan Yatış Pozisyonunda Giyinme:
Çocuk yan yatış pozisyonunda iken, bazı giysileri giymesi kolay olmasa da (olmayabilir) alternatif bir pozisyon olarak kullanılabilir.
Çünkü bazı anneler çocuğun bu pozisyonda çok sert olmadığını belirtmektedir. Eğer çocuğa giydirirken zorlanıyorsanız ve oturtarak giydirmeyi başaramıyorsanız yan yatış pozisyonu denemelisiniz.
Avantajları:
Giydirirken bir taraftan diğer tarafa döndürebilirsiniz ve uzun süre aynı pozisyonda olmadığından çocuk koşulmayacak ve tutuş daha kolay olacaktır.
Yan yatış pozisyonda olan çocuk kendini geriye itme eğilme fazla göstermez omuz ve baş kolaylıkla öne gelir. Böylece giysilerin baş üzerinde ve omuz etrafında geçmesi kolaylaşır.
Omuzların öne gelmesiyle örnek; kollar elbisenin içinden geçirilirken kolun öne gelmesi ve dirseğin düzelmesinde daha az dirençle karşılaşılır.
Bacak ayaklar daha rahat bükülür, pantolon, çorap, ayakkabılar rahat giydirilir.
Yan yatışta daha az sertlik olması başın düzelmesi el göz koordinasyonun ilerlemesiyle çocuk yaptığı hareketi görmüş olur ve giydirmeye yardım eder.
Kucakta oturma;
En önemli nokta çocuğun oturacağı yer üzerinde güveni sağlamaktır. Kaygan zeminde giydirmek zordur. Siz yüksek sandalyede çocuk alçak bir taburede oturduğunda daha emniyetli olacaktır.
Desteksiz oturamayan çocuk ve dengesini devam ettiremeyen bir çocuk arkasını size dayarsa giyinmesi daha kolay olacaktır.
Şiddetli özürü olan çocuğu giydirip soyarken ayna karşısına oturtursanız ne yaptığını görecek ve sadece yaptığı aktivite üzerine dikkatini yoğunlaştıracaktır. Giyinme becerisine odaklandığında/konsantre olduğunda ayna kullanılmamalıdır. Aynada ki ters yansıma çocuğu şaşırtabilir. Çocuk ağır ve iriyse daha kolay tutacağınız ve hakim olabileceğiniz pozisyonları denemelisiniz.
Güçlükleri Yenmede Yardımcı Olacak Öneriler:
Giyecekler daima öncelikle daha fazla etkilenen kol veya bacak üzerinde yerleştirin.
Çocuğun dirseğini düzeltirken direnç hissederseniz kolunu, kazağın kolunu çekmek için uğraşmayın. Asla parmaklarını yukarı kaldırıp, çekmeyin bu dirseğin dikilmesine yol açar.
Kendi kendine Giyinmeye Başladığında Tutuş İçin Öneriler:
Çocuğun bağımsız olabilmesi için sık sık cesaret verici davranışlarda, sözlerde bulunmak gerekir. Önceleri çok küçük bir başarı için çok fazla gayret gösterecek yorulacak vb. güçlükler olacaktır. Çocuk çok zor durumda olmadıkça müdahale etmemek gerekir. Küçük bir başarıyı göstermiş olduğu gayreti dahi ödüllendirin. Aferin, çok güzel, devam et gibi...
Çocuğun bağımsız olarak giyinme soyunma becerisini öğrenmesi için sık sık giyinmesi doğrultusunda ilgisini çekmeli ve fırsatlar verilmelidir.
Vücut parçalarını öğrendiğinde hangi giysinin nereye giyileceğini bilmeli ve ayırt edebilmelidir.
Atetoid çocuk(kol bacak istemsiz savrulmaları olan çocuklar) , konuşma için çaba harcadığında ve giyinmek için kollarını kaldırdığında , ayakları yerden kalkar ve bacaklar ayrılabilir. Bu durumda dizleri bir arada tutabilmek için dizlerden aşağıya doğru ve ya ayakları üzerinden basınç uygulayın.
spastik çocuk(kasılması fazla olan çocuklar) kollarını kaldırdığında kalça ve dizlerini uzatabilir. Ve geriye düşer. Bu durumda ellerini omurganın alt parçası üzerine koyun ve öne doğru basınç uygulayın. Çok fazla spastisitesi(kasılması) olan çocuklarda öne olan gövde dengesini koruyun, kalçaları dışta, bacakları ayrı tutun.
Çocuk kendi kendine giyinip soyunmaya başladığında güven kazandıracak pozisyonlar sağlanmalıdır. Gerektiğinde çocuğun önüne destek için kullanabileceği ve ayrıca elbiselerini üzerine yerleştirebileceği sandalye ve ya masa yerleştirilmesi iyi olur.
GİYSİLERDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
- Dar olmayan , leke göstermeyen , kırışmayan , az ütü isteyen giysiler uygundur. Naylon – kaygan giysilerden sakının. Naylon dokumalar taşımada güçlük oluşturur. Kaygan yüzeyli bir sandalyede oturan bir çocuk için dengesini sağlamada zorluk çıkarır.
- Pamuklu giysiler uygundur.
- Boyun kısımları elastik , kolları dar olmayan lastikli kazaklar tercih edilmelidir.
- Beli lastikli veya her iki tarafı bağcıklı, pamuklu, yumuşak pantolonlar , taytlar uygun olur.
- Çoraplar, giyinme becerisini kazanmasına kolaylık sağlaması açısından başlangıç olarak topuksuz olmalı. Çıkarması ve giymesi daha kolaydır.
| < Önceki |
|---|